www.rivm.nl www.pbl.nl www.cbs.nl www.alterra.wur.nl www.deltares.nl www.rijkwaterstaat.nl
Home Information Help Login Nederlands  
Settings:

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X IJ Z

Aarhus, verdrag van

Op 25 juni 1998 ondertekende de Europese Gemeenschap in de Deense havenstad Aarhus het 'Verdrag van Aarhus'. Dit VN-verdrag regelt de toegang tot milieu-informatie, de inspraak bij besluitvorming en de toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden. Het Verdrag is via Europese richtlijnen sinds 14 februari 2005 grotendeels verankerd in de wet milieubeheer (Wm) en de wet openbaarheid bestuur (Wob). [Index]

Afwateringseenheid

Gebied dat een stelsel van wateren of riolen met de daarop lozende gronden omvat en rechtstreeks loost op buitenwater (de zee, IJsselmeer, de grote rivieren en in het algemeen ook de wateren die daarmee in open verbinding staan) [Index]

Belasting oppervlaktewater

De belasting, of wel de vracht die daadwerkelijk het oppervlaktewater bereikt, bestaat uit de som van de hieronder genoemde directe emissies, de effluenten, overschotten en regenwaterriolen. Verder moeten hier de overdrachten van vervuiling tussen milieucompartimenten nog worden bijgeteld: atmosferische depositie rechtstreeks op het oppervlaktewater, en uit- en afspoeling van bodems (vooral landbouwgronden). De aanvoer van vervuiling via rivieren uit het buitenland is niet meegenomen in de belasting omdat deze wordt veroorzaakt door buitenlandse bronnen. [Index]

Bevoegde instantie

de nationale autoriteit of autoriteiten, of enigerlei andere bevoegde instantie of instanties, die door een lidstaat is (zijn) aangewezen.In Nederland zijn dit voor emissies naar lucht de provincies (voor de grote bedrijven) en de gemeenten (voor de landbouwbedrijven). Voor emissies naar water is het bevoegd gezag het waterschap of Rijkswaterstaat indien het een lozing op rijkswater betreft. [Index]

Broeikasgassen

Broeikasgassen zijn gasvormige stoffen die in de atmospheer bijdragen aan het broeikaseffect. De belangrijkste natuurlijke broeikasgassen zijn waterdamp, koolstofdioxide (CO2) en ozon. Andere broeikasgassen zjn methaan (CH4), distiksofoxide of lachgas (N2O), fluorkoolwaterstoffen (HFK's) en zwavelhexafluoride (SF6). [Index]

Classificatie

De kleuren op de kaart verlopen van lichtgeel naar donkerrood via negen klassen. Deze classificatie wordt automatisch uitgerekend aan de hand van de minimale en maximale waarde. Er zijn drie manieren van classificatie mogelijk: gelijke interval, gelijk aantal voorkomens en logaritmische verdeling. [Index]

Compartiment

Lucht, water en bodem zijn de drie klassieke compartimenten. De Emissieregistratie kent echter vijf compartimenten. Naast de emissies naar lucht is er "lucht volgens IPCC", waarbij een aantal emissies niet meetellen - bijvoorbeeld vliegverkeer boven een bepaalde hoogte en internationaal scheepsverkeer. Ook telt de uitstoot van zogenaamd kort cyclisch CO2 (zoals uit biobrandstoffen) niet mee. Water onderkent ook twee compartimenten: Belasting en Emissies. Zie ook de algemene uitleg over compartimenten
[Index]

Chloorfluorkoolwaterstoffen (HCFK's, Engelse afkorting: HCFC's)

Stoffen die bijdragen aan de afbraak van de ozonlaag: Zie ook groep VIII in bijlage 1 van de verordening nr. 2037/2000 van het Europese Parlement en de Raad van 29 juni 2000 betreffende de ozon afbrekende stoffen. [Index]

Chloorfluorkoolstoffen (CFK's, Engelse afkorting: CFC's)

Stoffen die bijdragen aan de afbraak van de ozonlaag: CFCl3 (CFC-11), CF2CL2 (CFC-12), C2F3Cl2 (CFC-113), C2F5Cl (CFC-115), CF3Cl (CFC-13), C2FCl5 (CFC-111), C2F2Cl4 (CFC-112), C3FCl7 (CFC-211), C3F2Cl6 (CFC212), C3F3Cl5 (CFC-213), C3F4Cl4, (CFC-214), C3F5Cl3 (CFC-215), C3F6Cl2 (CFC-216), C3F7Cl (CFC-217). Zie ook groep I en II in bijlage 1 van de verordening nr. 2037/2000 van het Europese Parlement en de Raad van 29 juni 2000 betreffende de ozon afbrekende stoffen. [Index]

Depositie op zoute wateren

De factsheet atmosferische depositie op Nederland en NCP beschrijft de berekende depositie op zoute wateren (afwateringseenheden) gelegen buiten de 1-mijls zone van de Noordzee. Deze website bevat méér informatie over depositie op zoute wateren en kan bijvoorbeeld ook de Waddenzee en de Ooster- of Westerschelde worden geselecteerd. [Index]

Diffuse bronnen

de talrijke kleinere of verspreide bronnen van waaruit verontreinigende stoffen in de bodem, in de lucht of in het water terecht kunnen komen. Het gecombineerd effect op die milieucompartimenten kan significant zijn en het is ondoenlijk om van alle individuele bronnen verslagen te verzamelen; Binnen de emissieregistratie is elke bron waarvan de individuele emissie niet wordt gepresenteerd een diffuse bron. [Index]

Directe en indirecte emissies

Directe emissies zijn de emissies direct naar een oppervlaktewater. Indirecte emissies zijn emissies naar een rioolstelsel en rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI). Directe emissies vindt u hier terug in het compartiment 'Belasting water' en indirecte emissies in het compartiment 'Emissies water'. Zie ook de uitleg compartimenten [Index]

Embargosheet

De emissieregistratie kent meer dan honderd stoffen. Maar niet altijd is de uitstoot van alle stoffen per emissieoorzaak bepaald. Voor de ene doelgroep is er wel een cijfer bekend, voor de andere niet. Dit kan betekenen dat er ook geen landelijk totaal kan worden opgegeven. Om toch zoveel mogelijk emissies te publiceren wordt de Embargosheet gehanteerd, waarin per stof staat aangegeven van welke subdoelgroep er geen betrouwbare emissieschattingen beschikbaar zijn. [Index]

EMEP

European co-operative programme for Monitoring and Evaluation of the long-range transmission of air Pollutants [Index]

Emissieoorzaak

De emissieoorzaak is het laagste niveau waarop landelijke emissies worden vastgesteld. De meer dan duizend emissieoorzaken tellen in een boomstructuur op tot enkele honderden subdoelgroepen en veertien doelgroepen. Een deel van de emissieoorzaken binnen doelgroepen als industrie, de energiesector en raffinaderijen hebben onder zich de emissies van individuele bedrijven (puntbronnen). [Index]

EPER

EPER staat voor European Pollutant Emission Register en vormt de basis voor de binnen de Emissieregistratie gepubliceerde individuele emissies. De EPER richtlijn kunt u nalezen onder documenten EU richtlijnen Europese Comissie nam hierover op 17 juli 2000 (2000/479/EC) een beslissing. Deze Europese richtlijn is op zich weer gebaseerd op Artikel 15 van de IPPC-richtlijn (96/61/EC) van de Verenigde Naties. Op basis van EPER werden de emissies van grote bedrijven geïnventariseerd over het rapportagejaar 2001 en 2004. EPER wordt opgevolgd door de Europese PRTR.
[Index]

Europese PRTR (E-PRTR)

PRTR staat voor Pollution Release and Transfer Register, in Nederland vergelijkbaar met de Emissieregistratie. De Europese PRTR heeft als wettelijke basis de Europese PRTR richtlijn (166/2006/EC) die op 24 februari 2006 in werking trad. Vanaf het verslagjaar 2007 vervangt de E-PRTR de rapportage onderEPER en zal jaarlijks de emissies van bedrijven en die uit diffuse bronnen aan het publiek beschikbaar stellen. [Index]

EVV

EVV staat voor emissie verklarende variabele. Om de totale uitstoot van een stof vanuit een activiteit te berekenen wordt in de praktijk gemeten hoeveel emsissie er vrijkomt onder standaard omstandigheden, bijvoorbeeld de emissie van een bromfiets per kilometer. De totale emissie van Nederland is dan de emissie per kilometer (emissiefactor) maal het aantal kilometers in Nederland gereden (de emissie verklarende variabele). [Index]

Fluorkoolwaterstoffen (HFK's)

Een groep broeikasgassen: HFC23, HFC32, HFC41, HFC4310mee, HFC125, HFC134, HFC134a, HFC152a, HFC143, HFC143a, HFC227ea, HFC236fa, HFC245ca, HFC365mfc. [Index]

Halonen

Een groep van ozonafbrekende stoffen: CF2BrCl, CF3Br, C2F4Br2, CH3Br Zie ook groep III en VI in bijlage 1 van de verordening nr. 2037/2000 van het Europese Parlement en de Raad van 29 juni 2000 betreffende de ozon afbrekende stoffen. [Index]

Inrichting

In inrichting is de formele naam voor een bedrijf, bedrijfsvestiging of puntbron. Het zijn één of meer installaties op hetzelfde terrein die door een en dezelfde natuurlijke persoon of rechtspersoon worden geëxploiteerd. Binnen de emissieregistratie wordt hiervoor het woord bedrijf gebruikt. [Index]

I.P.C.C.

Intergovernmental Panel on Climate Change [Index]

I.P.P.C.

Integrated Pollution Prevention and Control [Index]

Methoderapport

Een methoderapport omschrijft hoe de emissie van een emissieoorzaak wordt berekend. Alle methoderapporten zijn te vinden onder het kopje documenten in het hoofdmenu. [Index]

NEC: National Emission Ceiling

Nederland is in 2001 in de EU akkoord gegaan met nationale emissieplafonds voor SO2, NOx, NMVOS en NH3 voor het jaar 2010. Deze emissieplafonds zijn vastgelegd in de Europese National Emission Ceilings (NEC) richtlijn. De NEC-richtlijn verplicht Nederland een nationaal plan op te stellen dat aangeeft op welke manier Nederland denkt de emissiedoelen in 2010 te gaan halen. Daartoe heeft het Kabinet in 2002 als eerste stap de ‘Rapportage emissieplafonds Verzuring en Grootschalige Luchtverontreiniging 2002’ ingediend bij de Europese Commissie (VROM, 2003). Ten behoeve van deze NEC-rapportage-2002 heeft het RIVM/MNP een emissieraming aangeleverd evenals een effect-inschatting voor door het kabinet voorziene beleidsopties. Als vervolgstap heeft het Kabinet in december 2003 de Uitvoeringsnotitie Emissieplafonds Verzuring en Grootschalige Luchtverontreiniging 2003 ‘Erop of Eronder’ gepubliceerd. In deze notitie is het nationale plan verder uitgewerkt en zijn de inspanningsverplichtingen van de doelgroepen opnieuw verdeeld. In deze notitie stelt het kabinet zogenaamde NEC-sectorplafonds vast. De overheid stuurt de komende jaren op het halen van deze sectorplafonds. [Index]

Negatieve verklaring

Het bevoegd gezag geeft een negatieve verklaring af als een integraal PRTR-verslag is ingediend waarvan de kwaliteit beneden de maat is of dat niet tijdig is ingediend. Dit wordt dan in het openbare PRTR-register (www.emissieregistratie.nl) aangegeven. [Index]

Niet urbaan verkeer

onder niet-urbaan verkeer verstaan wij het verkeer buiten de bebouwde kom, ofwel op buitenwegen en snelwegen. [Index]

Ozonlaag afbrekende stoffen

De ozonlaag in de stratosfeer beschermt het aardoppervlak tegen overmatige UV-B straling van de zon. Het zogenaamde gat in de ozonlaag vormt een ernstige bedreiging voor de gezondheid en het milieu. De belangrijkste stoffen die verantwoordelijk zijn voor de afbraak van de ozonlaag zijn: CFK's, HFK's, Halonen, PFK's en HCFK's. Zie ook verordening nr. 2037/2000 van het Europese Parlement en de Raad van 29 juni 2000 betreffende de ozon afbrekende stoffen, het Protocol van Montreal. [Index]

Perfluorkoolwaterstoffen (PFK's)

Een groep van ozonafbrekende soffen. Som van CF4, C2F6, C3F8, C4F10, c-C4F8, C5F12, C6F14. [Index]

Persistente organische stoffen (POP's)

POP is de Engelse afkorting voor 'Persistent Organic Pollutants'. Een groot gedeelte van deze slecht afbreekbare organische componenten zijn zogenaamde gehalogeniseerde koolwatertoffen, dat wil zeggen organische ketens met één of meerdere halogenen eraan. Tot de familie van halogenen behoren bijvoorbeeld: chloor, broom en fluor [Index]

Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's)

PAK's zijn een groep van honderden chemische stoffen, die vooral gevormd worden bij onvolledige verbranding. Benzo[a]pyreen is het best gekende en één van de meest giftige PAK's. [Index]

Prioritaire stoffen

de lijst van 50 prioritaire stoffen die is opgesteld met het verschijnen van het eerste Nationaal Milieubeleidsplan (NMP) in 1988. De stoffen op deze lijst brengen een meer dan verwaarloosbaar risico voor mens en milieu met zich mee. Meer recent is deze lijst uitgebreid tot in het totaal 212 stoffen. Zie ook de lijst en toelichting bij RIVM en VROM
[Index]

Puntbron

Puntbron is binnen de emissieregistratie synoniem voor een bedrijf, bedrijfsvestiging of inrichting waarvan de individuele emissie bekend is. Bedrijven waarvan de individuele emissie niet bekend is worden tot de diffuse bronnen gerekend. [Index]

Ronde

De Emissieregistratie spreekt van een Ronde, waarmee het jaar wordt bedoelt waarin de emissies worden verzameld en vastgesteld: Ronde 2009 omvat verzamelde emissies over de verslagjaren  2007, 2006 2005, 2000, 1995, 1990. [Index]

Ruimtelijke indeling

Dit is de ruimtelijke eenheid waar naartoe de emissies werd uitgerekend, bijvoorbeeld de gemeente, afwateringseenheid of gridcel. [Index]

SBI

Standaard Bedrijven Indeling, de economische categorisering van bedrijven. Komt overeen met de internationale NACE-indeling (Nomenclature générale des Activités économiques dans les Communautés Européennes). [Index]

Thema

De bekende milieuthema's zijn verzuring, vermesting, aantasting ozonlaag en het broeikaseffect. Stoffen dragen in meer of mindere mate bij aan een bij aan een thema, bijvoorbeeld via zuurequivalenten, CO2-equivalenten of Global Warming Potential [Index]

UNECE

United Nations Economic Commission for Europe [Index]

UNECE-CLRTAP

UNECE Convention on Long-range Transboundary Air Pollution [Index]

UNEP

United Nations Environment Programme [Index]

UNFCCC

United Nations Framework Convention on Climate Change: dit verdrag uit 1994 werd door 184 landen geratificeerd en heeft tot doel om gezamelijk de uitstoot van broeikasgassen in kaart te brengen, de uitstoot terug te dringen en ons voor te bereiden op de gevolgen van klimaatverandering [Index]

Verslagjaar

het kalenderjaar waarvoor gegevens over de uitstoot van verontreinigende stoffen en overbrengingen van terreinen naar elders moeten worden verzameld. Zie ook ronde; [Index]

Verzurende stoffen

SO2, NOx and NH3 zijn de bekendste verzurende stoffen. Het vermogen van een stof om verzurend te werken wordt uitgedrukt in zuurequivalenten (z-eq), die gelijk zijn aan de hoeveelheden H+ (in mol) die kunnen ontstaan (1 mol SO2 = 2 z-eq; 1 mol NOx = 1 z-eq en 1 mol NH3 = 1 z-eq). Zie ook de NEC-richtlijn [Index]

Vluchtige Organische Stoffen (VOS)

Vluchtige organische stoffen zijn een verzameling van koolwaterstof verbindingen die makkelijk verdampen. Denk hierbij onder andere uit componenten van brandstoffen en oplosmiddelen. Engels benaming: VOC (volatile organic compounds). [Index]

Water belasting en emissie

De emissie naar water en de belasting van het water verschillen. De emissie is alles .......[Index]

Zware metalen

Zware metalen is een verzamelnaam voor een groep metalen met een relatief grote dichtheid, zoals lood, kwik, zink en cadmium. Deze metalen komen van nature in het milieu voor en zijn in veel gevallen zelfs nodig voor bepaalde natuurlijke processen. In hogere concentraties zijn ze echter meestal giftig.[Index]