A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
X
IJ
Z
Aarhus, verdrag van
Op 25 juni 1998 ondertekende de Europese Gemeenschap in de Deense havenstad Aarhus
het 'Verdrag van Aarhus'. Dit VN-verdrag regelt de toegang tot milieu-informatie,
de inspraak bij besluitvorming en de toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden.
Het Verdrag is via Europese richtlijnen sinds 14 februari 2005 grotendeels verankerd
in de wet milieubeheer (Wm) en de wet openbaarheid bestuur (Wob). [Index]
Afwateringseenheid
Gebied dat een stelsel van wateren of riolen met de daarop lozende gronden omvat
en rechtstreeks loost op buitenwater (de zee, IJsselmeer, de grote rivieren en in
het algemeen ook de wateren die daarmee in open verbinding staan) [Index]
Belasting oppervlaktewater
De belasting, of wel de vracht die daadwerkelijk het oppervlaktewater bereikt, bestaat
uit de som van de hieronder genoemde directe emissies, de effluenten, overstorten
en regenwaterriolen. Verder moeten hier de overdrachten van vervuiling tussen milieucompartimenten
nog worden bijgeteld: atmosferische depositie rechtstreeks op het oppervlaktewater,
en uit- en afspoeling van bodems (vooral landbouwgronden). De aanvoer van vervuiling
via rivieren uit het buitenland is niet meegenomen in de belasting omdat deze wordt
veroorzaakt door buitenlandse bronnen. [Index]
Bevoegde instantie
de nationale autoriteit of autoriteiten, of enigerlei andere bevoegde instantie
of instanties, die door een lidstaat is (zijn) aangewezen.In Nederland zijn dit
voor emissies naar lucht de provincies (voor de grote bedrijven) en de gemeenten
(voor de landbouwbedrijven). Voor emissies naar water is het bevoegd gezag het waterschap
of Rijkswaterstaat indien het een lozing op rijkswater betreft. [Index]
Broeikasgassen
Broeikasgassen zijn gasvormige stoffen die in de atmospheer bijdragen aan het broeikaseffect.
De belangrijkste natuurlijke broeikasgassen zijn waterdamp, koolstofdioxide (CO2)
en ozon. Andere broeikasgassen zjn methaan (CH4), distiksofoxide of lachgas
(N2O), fluorkoolwaterstoffen (HFK's) en zwavelhexafluoride
(SF6). [Index]
Classificatie
De kleuren op de kaart verlopen van lichtgeel naar donkerrood via negen klassen.
Deze classificatie wordt automatisch uitgerekend aan de hand van de minimale en
maximale waarde. Er zijn drie manieren van classificatie mogelijk: gelijke interval,
gelijk aantal voorkomens en logaritmische verdeling. [Index]
Compartiment
Lucht, water en bodem zijn de drie klassieke compartimenten. De Emissieregistratie
kent echter vijf compartimenten. Naast de emissies naar lucht is er "lucht volgens
IPCC", waarbij een aantal emissies niet meetellen - bijvoorbeeld vliegverkeer boven
een bepaalde hoogte en internationaal scheepsverkeer. Ook telt de uitstoot van zogenaamd
kort cyclisch CO2 (zoals uit biobrandstoffen)
niet mee. Water onderkent ook twee compartimenten: Belasting en Emissies. Zie ook
de algemene uitleg over
compartimenten
[Index]
Chloorfluorkoolwaterstoffen (HCFK's, Engelse afkorting: HCFC's)
Stoffen die bijdragen aan de afbraak van de ozonlaag: Zie ook groep VIII in bijlage
1 van de verordening nr. 2037/2000 van het Europese Parlement en de Raad van 29
juni 2000 betreffende de ozon afbrekende stoffen. [Index]
Chloorfluorkoolstoffen (CFK's, Engelse afkorting: CFC's)
Stoffen die bijdragen aan de afbraak van de ozonlaag: CFCl3 (CFC-11),
CF2CL2 (CFC-12), C2F3Cl2
(CFC-113), C2F5Cl (CFC-115), CF3Cl (CFC-13), C2FCl5
(CFC-111), C2F2Cl4 (CFC-112), C3FCl7
(CFC-211), C3F2Cl6 (CFC212), C3F3Cl5
(CFC-213), C3F4Cl4, (CFC-214), C3F5Cl3
(CFC-215), C3F6Cl2 (CFC-216), C3F7Cl
(CFC-217). Zie ook groep I en II in bijlage 1 van de verordening nr. 2037/2000 van
het Europese Parlement en de Raad van 29 juni 2000 betreffende de ozon afbrekende
stoffen. [Index]
Depositie op zoute wateren
De factsheet
atmosferische depositie op Nederland en NCP beschrijft de berekende depositie
op zoute wateren (afwateringseenheden) gelegen buiten de 1-mijls zone van de Noordzee.
Deze website bevat méér informatie over depositie op zoute wateren en kan bijvoorbeeld
ook de Waddenzee en de Ooster- of Westerschelde worden geselecteerd.
[Index]
Diffuse bronnen
de talrijke kleinere of verspreide bronnen van waaruit verontreinigende stoffen
in de bodem, in de lucht of in het water terecht kunnen komen. Het gecombineerd
effect op die milieucompartimenten kan significant zijn en het is ondoenlijk om
van alle individuele bronnen verslagen te verzamelen; Binnen de emissieregistratie
is elke bron waarvan de individuele emissie niet wordt gepresenteerd een diffuse
bron. [Index]
Directe en indirecte emissies
Directe emissies zijn de emissies direct naar een oppervlaktewater. Indirecte emissies
zijn emissies naar een rioolstelsel en rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI). Directe
emissies vindt u hier terug in het compartiment 'Belasting water' en indirecte emissies
in het compartiment 'Emissies water'. Zie ook de uitleg
compartimenten [Index]
Embargosheet
De emissieregistratie kent meer dan honderd stoffen. Maar niet altijd is de uitstoot
van alle stoffen per emissieoorzaak bepaald. Voor de ene doelgroep is er wel een
cijfer bekend, voor de andere niet. Dit kan betekenen dat er ook geen landelijk
totaal kan worden opgegeven. Om toch zoveel mogelijk emissies te publiceren wordt
de Embargosheet gehanteerd, waarin per stof staat aangegeven van welke subdoelgroep
er geen betrouwbare emissieschattingen beschikbaar zijn. [Index]
EMEP
European co-operative programme for Monitoring and Evaluation of the long-range
transmission of air Pollutants [Index]
Emissieoorzaak
De emissieoorzaak is het laagste niveau waarop landelijke emissies worden vastgesteld.
De meer dan duizend emissieoorzaken tellen in een boomstructuur op tot enkele honderden
subdoelgroepen en veertien doelgroepen. Een deel van de emissieoorzaken binnen doelgroepen
als industrie, de energiesector en raffinaderijen hebben onder zich de emissies
van individuele bedrijven (puntbronnen). [Index]
EPER
EPER staat voor European Pollutant Emission Register en vormt de basis voor de binnen
de Emissieregistratie gepubliceerde individuele emissies. De EPER richtlijn kunt
u nalezen onder documenten
EU richtlijnen Europese Comissie nam hierover op 17 juli 2000 (2000/479/EC)
een beslissing. Deze Europese richtlijn is op zich weer gebaseerd op Artikel 15
van de IPPC-richtlijn (96/61/EC) van de Verenigde Naties. Op basis van EPER werden
de emissies van grote bedrijven geïnventariseerd over het rapportagejaar 2001 en
2004. EPER wordt opgevolgd door de Europese PRTR.
[Index]
Europese PRTR (E-PRTR)
PRTR staat voor Pollution Release and Transfer Register, in Nederland vergelijkbaar
met de Emissieregistratie. De Europese PRTR heeft als wettelijke basis de Europese
PRTR richtlijn (166/2006/EC) die op 24 februari 2006 in werking trad. Vanaf het
verslagjaar 2007 vervangt de E-PRTR de rapportage onder
EPER en zal jaarlijks de emissies van bedrijven en die uit diffuse bronnen aan het publiek beschikbaar stellen.
[Index]
EVV
EVV staat voor emissie verklarende variabele. Om de totale uitstoot van een stof
vanuit een activiteit te berekenen wordt in de praktijk gemeten hoeveel emsissie
er vrijkomt onder standaard omstandigheden, bijvoorbeeld de emissie van een bromfiets
per kilometer. De totale emissie van Nederland is dan de emissie per kilometer (emissiefactor)
maal het aantal kilometers in Nederland gereden (de emissie verklarende variabele).
[Index]
Fluorkoolwaterstoffen (HFK's)
Een groep broeikasgassen: HFC23, HFC32, HFC41, HFC4310mee, HFC125, HFC134, HFC134a,
HFC152a, HFC143, HFC143a, HFC227ea, HFC236fa, HFC245ca, HFC365mfc. [Index]
Halonen
Een groep van ozonafbrekende stoffen: CF2BrCl, CF3Br, C2F4Br2,
CH3Br Zie ook groep III en VI in bijlage 1 van de verordening nr. 2037/2000
van het Europese Parlement en de Raad van 29 juni 2000 betreffende de ozon afbrekende
stoffen. [Index]
Inrichting
In inrichting is de formele naam voor een bedrijf, bedrijfsvestiging of puntbron.
Het zijn één of meer installaties op hetzelfde terrein die door een en dezelfde
natuurlijke persoon of rechtspersoon worden geëxploiteerd. Binnen de emissieregistratie
wordt hiervoor het woord bedrijf gebruikt. [Index]
I.P.C.C.
Intergovernmental Panel on Climate Change [Index]
I.P.P.C.
Integrated Pollution Prevention and Control [Index]
Methoderapport
Een methoderapport omschrijft hoe de emissie van een emissieoorzaak wordt berekend.
Alle methoderapporten zijn te vinden onder het kopje documenten in het hoofdmenu.
[Index]
NACE
Internationale NACE-indeling (Nomenclature générale des Activités économiques dans
les Communautés Européennes). Komt overeen met de Standaard Bedrijven Indeling (SBI
2008), de economische categorisering van bedrijven. [Index]
NEC: National Emission Ceiling
Nederland is in 2001 in de EU akkoord gegaan met nationale emissieplafonds voor
SO2, NOx, NMVOS en NH3 voor het jaar 2010. Deze
emissieplafonds zijn vastgelegd in de Europese National Emission Ceilings (NEC)
richtlijn. De NEC-richtlijn verplicht Nederland een nationaal plan op te stellen
dat aangeeft op welke manier Nederland denkt de emissiedoelen in 2010 te gaan halen.
Daartoe heeft het Kabinet in 2002 als eerste stap de ‘Rapportage emissieplafonds
Verzuring en Grootschalige Luchtverontreiniging 2002’ ingediend bij de Europese
Commissie (VROM, 2003). Ten behoeve van deze NEC-rapportage-2002 heeft het RIVM/MNP
een emissieraming aangeleverd evenals een effect-inschatting voor door het kabinet
voorziene beleidsopties. Als vervolgstap heeft het Kabinet in december 2003 de Uitvoeringsnotitie
Emissieplafonds Verzuring en Grootschalige Luchtverontreiniging 2003 ‘Erop of Eronder’
gepubliceerd. In deze notitie is het nationale plan verder uitgewerkt en zijn de
inspanningsverplichtingen van de doelgroepen opnieuw verdeeld. In deze notitie stelt
het kabinet zogenaamde NEC-sectorplafonds vast. De overheid stuurt de komende jaren
op het halen van deze sectorplafonds. [Index]
Negatieve verklaring
Het bevoegd gezag geeft een negatieve verklaring af als een integraal PRTR-verslag
is ingediend waarvan de kwaliteit beneden de maat is of dat niet tijdig is ingediend.
Dit wordt dan in het openbare PRTR-register (www.emissieregistratie.nl) aangegeven.
[Index]
Niet urbaan verkeer
onder niet-urbaan verkeer verstaan wij het verkeer buiten de bebouwde kom, ofwel
op buitenwegen en snelwegen. [Index]
Ozonlaag afbrekende stoffen
De ozonlaag in de stratosfeer beschermt het aardoppervlak tegen overmatige UV-B
straling van de zon. Het zogenaamde gat in de ozonlaag vormt een ernstige bedreiging
voor de gezondheid en het milieu. De belangrijkste stoffen die verantwoordelijk
zijn voor de afbraak van de ozonlaag zijn: CFK's,
HFK's, Halonen, PFK's en
HCFK's. Zie ook verordening nr. 2037/2000 van het Europese Parlement
en de Raad van 29 juni 2000 betreffende de ozon afbrekende stoffen, het Protocol
van Montreal. [Index]
Perfluorkoolwaterstoffen (PFK's)
Een groep van ozonafbrekende soffen. Som van CF4, C2F6,
C3F8, C4F10, c-C4F8,
C5F12, C6F14. [Index]
Persistente organische stoffen (POP's)
POP is de Engelse afkorting voor 'Persistent Organic Pollutants'. Een groot gedeelte
van deze slecht afbreekbare organische componenten zijn zogenaamde gehalogeniseerde
koolwatertoffen, dat wil zeggen organische ketens met één of meerdere halogenen
eraan. Tot de familie van halogenen behoren bijvoorbeeld: chloor, broom en fluor
[Index]
Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's)
PAK's zijn een groep van honderden chemische stoffen, die vooral gevormd worden
bij onvolledige verbranding. Benzo[a]pyreen is het best gekende en één van de meest
giftige PAK's. [Index]
Prioritaire stoffen
de lijst van 50 prioritaire stoffen die is opgesteld met het verschijnen van het
eerste Nationaal Milieubeleidsplan (NMP) in 1988. De stoffen op deze lijst brengen
een meer dan verwaarloosbaar risico voor mens en milieu met zich mee. Meer recent
is deze lijst uitgebreid tot in het totaal 212 stoffen. Zie ook de lijst en toelichting
bij RIVM en
VROM
[Index]
Puntbron
Puntbron is binnen de emissieregistratie synoniem voor een bedrijf, bedrijfsvestiging
of inrichting waarvan de individuele emissie bekend is.
Bedrijven waarvan de individuele emissie niet bekend is worden tot de
diffuse bronnen gerekend. [Index]
Ronde
De Emissieregistratie spreekt van een Ronde, waarmee het jaar wordt bedoeld waarin
de emissies worden verzameld en vastgesteld: Ronde 2011 omvat verzamelde emissies
over de verslagjaren 2009, 2008 2005, 2000, 1995,
1990. [Index]
Ruimtelijke indeling
Dit is de ruimtelijke eenheid waar naartoe de emissies werd uitgerekend, bijvoorbeeld
de gemeente, afwateringseenheid of gridcel. [Index]
SBI
Standaard Bedrijven Indeling, de economische categorisering van bedrijven. Komt
overeen met de internationale NACE-indeling (Nomenclature générale des Activités
économiques dans les Communautés Européennes). [Index]
Thema
De bekende milieuthema's zijn verzuring, vermesting,
aantasting ozonlaag en het
broeikaseffect. Stoffen dragen in meer of mindere mate bij aan een bij aan
een thema, bijvoorbeeld via zuurequivalenten, CO2-equivalenten of Global
Warming Potential [Index]
UNECE
United Nations Economic Commission for Europe [Index]
UNECE-CLRTAP
UNECE Convention on Long-range Transboundary Air Pollution [Index]
UNEP
United Nations Environment Programme [Index]
UNFCCC
United Nations Framework Convention on Climate Change: dit verdrag uit 1994 werd
door 184 landen geratificeerd en heeft tot doel om gezamelijk de uitstoot van broeikasgassen in kaart te brengen, de uitstoot terug
te dringen en ons voor te bereiden op de gevolgen van klimaatverandering
[Index]
Verslagjaar
het kalenderjaar waarvoor gegevens over de uitstoot van verontreinigende stoffen
en overbrengingen van terreinen naar elders moeten worden verzameld. Zie ook
ronde; [Index]
Verzurende stoffen
SO2, NOx and NH3 zijn de bekendste verzurende stoffen.
Het vermogen van een stof om verzurend te werken wordt uitgedrukt in zuurequivalenten
(z-eq), die gelijk zijn aan de hoeveelheden H+ (in mol) die kunnen ontstaan
(1 mol SO2 = 2 z-eq; 1 mol NOx = 1 z-eq en 1 mol NH3
= 1 z-eq). Zie ook de NEC-richtlijn [Index]
Vluchtige Organische Stoffen (VOS)
Vluchtige organische stoffen zijn een verzameling van koolwaterstof verbindingen
die makkelijk verdampen. Denk hierbij onder andere uit componenten van brandstoffen
en oplosmiddelen. Engels benaming: VOC (volatile organic compounds).
[Index]
Water belasting en emissie
De emissie naar water en de belasting van het water verschillen. De emissie is alles
.......[Index]
Zware metalen is een verzamelnaam voor een groep metalen met een relatief grote
dichtheid, zoals lood, kwik, zink en cadmium. Deze metalen komen van nature in het
milieu voor en zijn in veel gevallen zelfs nodig voor bepaalde natuurlijke processen.
In hogere concentraties zijn ze echter meestal giftig.[Index]
